Szeroka Bransoletka Miedziana – różne wzory

Bransoletki z miedzi i jej stopów towarzyszyły ludziom przez tysiące lat i występowały w bardzo różnych kulturach, od epoki brązu w Europie po bizantyjski Egipt i średniowieczną Afrykę Zachodnią. Nie były wyłącznie ozdobą. Ich forma, materiał i zdobienia mogły wskazywać na status właściciela, pełnić funkcję ochronną lub wiązać się z wierzeniami.

Jednym z najstarszych przykładów jest bransoletka z kultury Hallstatt, datowana na 1200-800 p.n.e. Wykonano ją ze stopu miedzi, a jej powierzchnię pokryto delikatnymi, geometrycznymi zdobieniami. Tego typu przedmioty pokazują, że już w epoce brązu rzemieślnicy potrafili odlewać i zdobić metalowe ozdoby noszone na nadgarstku.

W starożytnym Iranie, prawdopodobnie w Luristanie, powstała bransoletka datowana na około 600–500 p.n.e. Ma ona charakterystyczne zakończenia w kształcie głów baranów, co wpisuje się w szeroko rozpowszechnioną w starożytności tradycję zdobienia biżuterii motywami zwierzęcymi. British Museum klasyfikuje ją jako przedmiot związany z okresem achemenidzkim.

W okresie rzymskim, między 30 p.n.e. a 364 n.e., miedziane i brązowe bransoletki były noszone także w rzymskim Egipcie. Zachowany w Metropolitan Museum of Art egzemplarz potwierdza, że tego rodzaju ozdoby funkcjonowały w codziennej kulturze prowincji rzymskich.

W Europie celtyckie bransoletki z II i I wieku p.n.e. zdobiono m.in. spiralnymi ornamentami. Były one wykonywane ze stopów miedzi, często określanych jako brąz, i stanowią przykład tego, jak lokalne rzemiosło łączyło funkcję ozdobną z charakterystyczną dla Celtów ornamentyką.

Szczególnie ciekawa jest bizantyjska bransoletka z Maghaghy w Egipcie, pochodząca z VI–VIII wieku. Składa się z czterech medalionów połączonych kręgami i prostokątami; przedstawia twarz kobiety, rybę, łódź oraz grecki napis. Muzeum wskazuje, że motywy te mogły mieć znaczenie ochronne i przynosić szczęście, co pokazuje religijno-magiczną funkcję niektórych bransoletek.

• Łacińska nazwa cuprum pochodzi od aes Cyprium, czyli „metal z Cypru”. Rzymskie dostawy miedzi pochodziły niemal w całości z Cypru.
• Nazwa przeszła drogę: aes Cyprium → cyprium → cuprum, a następnie do języków europejskich, w tym angielskiego copper.
• Miedź jest uważana za najwcześniej wykorzystywany metal przez człowieka. Najstarsze znane przedmioty metalowe pochodzą z neolitycznych stanowisk. Datuje się je na ok. 8200-7500 p.n.e.
• Początkowo wykorzystywano miedź rodzimą, czyli metal występujący naturalnie w czystej postaci; obrabiano ją przez kucie i kontrolowane podgrzewanie, a nie przez późniejsze wytop z rudy.
• Statua Wolności ma skórę z blachy miedzianej o grubości zaledwie 2,4 mm — mniej więcej tyle, co dwie amerykańskie monety jednocentowe ułożone jedna na drugiej
• Charakterystyczny zielony kolor to patyna, czyli warstwa produktów korozji miedzi powstała pod wpływem atmosfery; nie jest to farba.